Türkiye’de Şirket Tescil İşlemleri ve Yabancı Yatırımcı Rehberi
İLB Danışmanlık
Türkiye, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ile yabancı yatırımcılar için güvenli ve teşvik edici bir liman haline gelmiştir. İLB Danışmanlık olarak, Türk Ticaret Kanunu (TTK) standartlarında şirket kuruluşu, tescil ve yasal uyum süreçlerinde profesyonel destek sunuyoruz.
1. Yabancı Yatırımcıların Hakları ve Hukuki Altyapı
Türkiye’de yabancı yatırımcılar, yerli yatırımcılarla eşit hak ve beyanlara tabidir. 4875 sayılı Kanun kapsamında sağlanan temel güvenceler şunlardır:
- Yatırım Serbestisi ve Milli Muamele: Uluslararası anlaşmalar aksini öngörmedikçe, yabancıların Türkiye’de yatırım yapması serbesttir ve yerli yatırımcılarla eşit muamele görürler.
- Transfer Serbestisi: Yatırımcılar; net kâr, temettü, satış bedeli, lisans ve yönetim anlaşması ücretleri gibi meblağları yurt dışına serbestçe transfer edebilirler.
- Kamulaştırma Güvencesi: Doğrudan yabancı yatırımlar, kamu yararı gerektirmedikçe ve karşılığı ödenmedikçe kamulaştırılamaz veya devletleştirilemez.
- Uyuşmazlıkların Çözümü: Yatırım sözleşmelerinden doğan ihtilaflar için yetkili mahkemelerin yanı sıra milli veya milletlerarası tahkim yollarına başvurulabilir.
2. Türkiye’deki Şirket Türleri
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre Türkiye’de beş farklı şirket türü bulunsa da, yabancı yatırımcılar tarafından en çok Limited ve Anonim şirketler tercih edilmektedir.
| Şirket Türü | Asgari Sermaye | Ortaklık Yapısı | Sorumluluk |
| Limited Şirket (LTD) | 50000₺ | 1 – 50 ortak | Sermaye payı ile sınırlı |
| Anonim Şirket (A.Ş.) | 250000₺ | En az 1 ortak | Taahhüt edilen sermaye ile sınırlı |
Uzman Notu
A.Ş.’lerde: Kayıtlı sermaye sistemine geçilirse alt sınır 500.000₺ olabilir.
LTD’de: 50.000₺ yasal minimum ama pratikte daha yüksek sermaye önerilir (özellikle çalışma izni hedefleniyorsa)
3. Şirket Kuruluş Aşamaları ve Tescil
Türkiye’de şirket kuruluş işlemleri, gerekli belgelerin ticaret sicili müdürlüğüne eksiksiz sunulmasının ardından yasal prosedürlerin hızla tamamlanmasıyla resmiyet kazanmaktadır.
- MERSİS Kaydı ve Sözleşme: Şirket sözleşmesi MERSİS üzerinden hazırlanır. Yabancılar, vergi numarası alarak sisteme pasaport numaraları ile dahil olurlar.
- Sermaye Ödemesi: Anonim şirketlerde nakdi sermayenin en az %25’i tescilden önce bankaya yatırılmalıdır. Limited şirketlerde ise tamamı tescilden sonraki 24 ay içinde ödenebilir.
- Ticaret Sicili Tescili: Belgelerin ibrazı ile tescil gerçekleşir ve şirket tüzel kişilik kazanır.
4. Bakanlık İznine Tabi Özel Şirketler
Bazı faaliyet alanlarındaki şirketlerin kuruluşu ve esas sözleşme değişiklikleri Ticaret Bakanlığı’nın iznine tabidir. Bunlardan bazıları şunlardır:
- Bankalar, Sigorta Şirketleri ve Holdingler.
- Döviz Büfeleri ve Faktoring Şirketleri.
- Bağımsız Denetim ve Gözetim Şirketleri.
- Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Şirketleri.
Uzman Notu: Yabancı Personel İstihdamı ve Çalışma İzni
4875 sayılı Kanun kapsamında kurulan şirketlerde çalıştırılacak yabancı personele, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çalışma izni verilir. Şirket ortaklarının aktif çalışabilmesi için 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kriterlerinin (istihdam ve sermaye şartı gibi) karşılanması profesyonel yönetim gerektirir.